Zaczynacie myśleć o dziecku? Planujesz ciążę? Chcesz się dobrze przygotować? Żeby organizm był w pełni gotowy na to ważne wydarzenie, musisz być w dobrej formie fizycznej i psychicznej. Nie osiągniesz tego z dnia na dzień.
SPIS TREŚCI
1. Konieczne wizyty u lekarza
Planowanie ciąży warto zacząć od wizyty u ginekologa. Lekarz odpowie na twoje pytania i rozwieje wątpliwości. Poinformuje cię o tym, co może wpływać na twoją płodność. Zleci również badania, które powinnaś wykonać przed zajściem w ciążę.
Należy również umówić się na wizytę u swojego lekarza rodzinnego, który zmierzy ciśnienie i skieruje na podstawowe badania krwi i moczu. Także specyficzne problemy zdrowotne (np. cukrzyca lub nadciśnienie) wymagają konsultacji z lekarzem. Warto dowiedzieć się, jak przygotować się do ciąży i jak powinno wyglądać leczenie, gdy już zajdziesz w ciążę. Jeśli bierzesz na stałe jakieś leki, upewnij się, czy można je przyjmować w ciąży.
Warto również udać się do stomatologa. Ważne, by przed ciążą wyleczyć wszystkie zęby. Problemy stomatologiczne mogą być przyczyną komplikacji w ciąży. W ciąży nie powinno się stosować np. leczenia kanałowego. Środki używane do zatruwania zęba przedostają się do krwiobiegu matki i docierają do dziecka. Mogą mu zaszkodzić.
2. Niezbędne badania
Planując ciążę trzeba wykonać komplet badań ogólnych: oznaczyć grupę krwi i czynnik Rh, zrobić morfologię, badanie moczu, odczyn Wassermana i badanie w kierunku HIV. Poza tym należy zbadać poziom przeciwciał różyczki, żółtaczki zakaźnej typu B (zwane badaniem Hbs), toksoplazmozy i cytomegalii, oraz wykonać cytologię. Badanie to wykryje nieprawidłowości w obrębie narządu rodnego, m.in. nadżerki i stany zapalne, które mogą być przyczyną poronień i powikłań w ciąży. Trzeba je koniecznie wyleczyć.
Jeśli przyszła mama odżywia się zdrowo, nie ma potrzeby, by przyjmowała dodatkowe witaminy czy suplementy diety. Ważny jest natomiast kwas foliowy. To inaczej witamina B9 lub folacyna, potrzebna wszystkim komórkom organizmu. Niestety, większość z nas cierpi na jej niedobór. Brak kwasu foliowego jest szczególnie groźny dla kobiet w ciąży, może bowiem spowodować poważne wady płodu. Dlatego to bardzo ważne, by przyjmować go jeszcze przed zajściem w ciążę. Kwas foliowy zapobiega rzadkim, lecz bardzo poważnym wadom układu nerwowego, tzw. wadom cewy nerwowej. Zalecana dawka wynosi 400 mikrogramów (0,4 mg) dziennie.
3. Warto obserwować cykle
Jeżeli do tej pory tego nie robiłaś, zwróć uwagę na swoją płodność i cykle miesiączkowe. W trakcie cyklu płodność kobiety zmienia się. Długość cyklu miesiączkowego liczy się od pierwszego dnia krwawienia do ostatniego dnia przed następna miesiączką. W pierwszej fazie cyklu intensywnie narasta nabłonek błony śluzowej macicy. Jednocześnie w jajniku pod wpływem hormonu FSH dochodzi do wzrostu pęcherzyków Graffa oraz wydzielania estrogenu. Na ogół dojrzewa jeden z pęcherzyków, który pęka i uwalnia komórkę jajową. Podczas tej fazy w szyjce macicy powstaje charakterystyczny dla tego okresu śluz, początkowo gęsty o zabarwieniu biało-żółtym. Następnie staje się przejrzysty i rozciągliwy – przypomina z wyglądu białko jajka.
Moment pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej nazywamy owulacją (jajeczkowaniem). Faza owulacyjna ma miejsce zwykle 12–16 dni przed kolejną miesiączką. Aby doszło do zapłodnienia, plemnik musi spotkać się z komórką jajową, która może być zapłodniona tylko przez kilkanaście godzin od owulacji. Jeśli więc planujecie dziecko, warto poznać wskaźniki, które świadczą o owulacji. Dokładniejsze wskazówki, jak wyznaczać dni płodne na podstawie obserwacji śluzu (i innych objawów) można znaleźć w fachowej literaturze oraz internecie.
4. Zdrowy tryb życia i relaks
Planując ciążę, postarajcie się znaleźć czas na wypoczynek, odpowiednią ilość snu oraz wspólne rozrywki. Jeśli marzycie o dziecku, zadbajcie także o swój związek. Spędzajcie razem czas, rozmawiajcie ze sobą, dzielcie się swoimi marzeniami i pragnieniami, słuchajcie siebie nawzajem. Uczcie się szanować swoją odmienność i sprawiedliwie dzielić między siebie obowiązki domowe.
Dla przyszłej mamy ważny jest również zdrowy tryb życia oraz właściwe odżywianie. W twoim jadłospisie nie powinno zabraknąć ryb, warzyw, owoców oraz pełnoziarnistego pieczywa. Potrzebny będzie również wapń (niezbędny dla tworzenia tkanki kostnej dziecka). Zawierają go m.in. ryby, mleko i jego przetwory, orzechy, rośliny strączkowe. Warto ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych i cukru. Unikaj jedzenia śmieciowego i odstaw wszelkie używki. Szkodliwe są zwłaszcza papierosy. Rzuć palenie – dzieci palaczek rodzą się słabsze, mniejsze i znacznie częściej chorują.
Warto także zacząć uprawiać sport. Kobietom planującym zajście w ciążę szczególnie polecane jest pływanie. Ten rodzaj aktywności fizycznej zapewnia harmonijny rozwój całego ciała, poprawia sprawność organizmu i przemianę materii, wzmacnia mięśnie. Z badań wynika, że ćwiczenia o umiarkowanym natężeniu mogą zwiększyć szanse na zajście w ciążę. Zalecane są również intensywne marsze na świeżym powietrzu, jogging, aerobik, jazda na rowerze i gimnastyka poranna, która wzmocni twoje mięśnie. A to przyda się w czasie ciąży (mniej będą dokuczały bóle kręgosłupa), porodu (może trwać krócej) oraz gdy już będziesz mamą i zaczniesz nosić swoje maleństwo. Powinnaś także unikać stresu oraz hałasu o dużym nasileniu a także szkodliwych substancji i chemikaliów. Przygotowanie do ciąży to również rezygnacja z odwiedzania sauny i solarium oraz gorących kąpieli.
5. Ważne dla mężczyzny
Do poczęcia przygotowuje się nie tylko kobieta, ale również mężczyzna. Panowie powinni zdrowo się odżywiać, uprawiać sport, zrezygnować z używek – zwłaszcza z palenia papierosów. Nikotyna źle wpływa na płodność: zmniejsza ruchliwość plemników, a nawet może być przyczyną zaburzeń erekcji. Przyszły tata powinien też walczyć ze stresem i wysypiać się.
6. Psychika a poczęcie
Bardzo ważne jest pozytywne nastawienie do starań o dziecko. Nie koncentrujcie się nadmiernie na ciąży. Psychika ma tutaj ogromne znaczenie. Nie czyńcie więc ze starań o ciążę sprawy najważniejszej, przysłaniającej całe życie. Pozytywne nastawienie może usprawniać funkcjonowanie całego organizmu. Także układ hormonalny, którego praca jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu procesu owulacji, a więc także poczęcia.
Literatura:
dr Piotr Pierzyński, „Zajść w ciążę. Przewodnik dla par planujących powiększenie rodziny i już starających się o ciążę”, Wydawnictwo CMR, Białystok 2011.
